Show TV Magazin
  • Dolar
    13,7186
    Dolar
  • Euro
    15,5362
    Euro
  • Altın
    786,380
    Altın
  • Bist-100
    1,91
    Bist-100
  • ADANA
    11/20°
    ADANA
  • ANKARA
    5/11°
    ANKARA
  • ANTALYA
    15/17°
    ANTALYA
  • BURSA
    13/18°
    BURSA
  • ISTANBUL
    11/15°
    ISTANBUL
  • IZMIR
    13/14°
    IZMIR
  • KONYA
    5/10°
    KONYA
Facebook Twitter
ANA SAYFA GÜNDEM SİYASET EKONOMİ DÜNYA SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT SAĞLIK TEKNOLOJİ MEDYA
ÜLKEDE YÜREKLER AĞIZLARA GELDİ
ÜLKEDE YÜREKLER AĞIZLARA GELDİ
HAMSİ ROTAYI KUZEY'E ÇEVİRDİ
HAMSİ ROTAYI KUZEY'E ÇEVİRDİ
İSTANBUL BEYLİKDÜZÜ'NDE
İSTANBUL BEYLİKDÜZÜ'NDE
ACI AMA GERÇEK
ACI AMA GERÇEK
28 Ekim 2021 Perşembe - 10:53

Dışarıdan ekonomik baskı, içeride halk mücadelesi

Sudan’da darbeciler karşısında Batı’dan baskılar ve ülkede halk direnişi sürerken darbecilerin saikleri ve tutunma şansları konusunda kuşkular var.

Dışarıdan ekonomik baskı, içeride halk mücadelesi

 

Bu hafta başında gerçekleşen darbeden bir ay önce 21 Eylül’de beliren bir askeri müdahale girişimi, 2018’de Sudanlıların El Beşir rejiminden kurtulduğu “devrimin” önünün eski rejim artıkları tarafından kesileceği ihtimalini gündeme getirmişti. Bunun üzerine, El Beşir’in devrilmesinde önemli bir rol oynayan Meslekler Birliği askeri konseyle ortaklığın bitirilmesi ve tamamen sivil bir hükümet kurulması çağrısı yapmıştı. Devrimin ana siyasi güçlerinden biri olan Sudan Komünist Partisi ise başkent Hartum’da "Sivil bir devlet inşa etmek için yeniden devrim”, “asker-sivil ortaklığı son bulsun”, “özgürlük, barış ve adalet" talepleriyle eylemler düzenlemişti. Öte yandan El Beşir rejimine karşı muhalefet hareketi Özgürlük ve Değişim Güçleri’nden kopan bir grup, bu süreçte mevcut geçiş hükümetini istifaya çağıran oturma eylemlerine başlamıştı.

Darbecilerin tedirginliği 

Darbe sonrası göz altına alınan Başbakan Hamduk’un akıbeti öncelikli belirsizlik konularından biriydi. Dün evine döndüğü teyit edilene kadar darbeye karşı olan tüm taraflar meşru Başbakan Hamduk’un nerede olduğunu soruyorlardı. Bu sırada darbeyi gerekçelendirmekle meşgul olan El Burhan “askeri darbe yapmadık devrimin istikametini düzelttik” açıklamasında bulunarak ordunun iç savaşı önlemek için hükümeti devirdiğini söylüyordu. El Burhan’a göre Özgürlük ve Değişim Güçleri içerisinden bir grup ötekiler aleyhine öne çıkarak Başbakan’ı ve orduyu devre dışı bırakmak istemişti. El Burhan, yeni hükümetin “siyasi güçlere değil yetkinliklere” dayalı olacağını ileri sürüyordu.

Darbeden kısa süre önce El Burhan geçiş süreciyle siviller ile askerler arasındaki “krizi” ABD’nin Afrika Boynuzu Özel Temsilcisi Jeffrey Feltman ile paylaştığını açıklamıştı. El Burhan’ın Feltman’la görüşmesi sırasında ona bir darbe imasında bulunduğu ve ABD temsilcisinin böyle bir hamle olması halinde tüm yardımları kesmek dahil en sert şekilde yanıtlanacağını ifade ettiği söyleniyor. Nitekim darbeden sonra gerek ABD gerekse AB Sudan’a yönelik mali yardımları askıya aldıklarını açıkladılar.

Washington Post’un yorumuna göre, geçtiğimiz yıl Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin El Beşir’i yargılama kararı ve geçiş hükümeti tarafından bu kararın onaylanması ordudaki kimi unsurları tedirgin etti. Ordu içerisinde El Burhan’ın yardımcısı Dagalo başta olmak üzere El Beşir rejiminin Darfur’da insanlığa karşı işlediği suçlara karışmış olan askerlerin görevlerini sürdürdüğü biliniyor.

El Burhan’ın görevden aldığı Başbakan Hamduk yerine Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’nün eski genel direktörü Kamil El Tayip İdris’i düşündüğü basında yer aldı. İdris, devrilen İslamcı diktatör El Beşir döneminde dönemin rejim muhalifi ılımlı İslamcı Sıddık El Mehdi’nin ülkeye dönmesi için aracılıkta bulunmasıyla biliniyor.

Uluslararası baskılar ve çatlak sesler

Sudan, ABD’nin Aralık 2020’de “terörü destekleyen devletler” listesinden çıkarılarak mali yardımlara erişebilir hale gelmişti. El Beşir döneminden ciddi ekonomik sorunlar devalmış olan geçiş hükümetinin mali yardımlara bağımlılığı, darbe gerekçesiyle bu yardımların kesilmesi üzerine darbecilerin hangi kaynaklara yaslanabileceği sorusunu akla getiriyor. Wall Street Journal, tek seçeneğin BAE ve Suudi Arabistan olduğunu söylerken Biden yönetiminin darbecilere karşı yaptırımlar konusunda Körfez ülkelerini sıkıştırdığını belirtiyor.

Salı günü New York’ta toplanan BM Güvenlik Konseyi’nin kapanış oturumunda Sudan gündeme geldi. BM Genel Sekreteri Guterres “dünyada bir darbeler epidemisi” yaşandığını söyleyerek Sudan’da yaşananları eleştirirken Arap Ligi ve Afrika Birliği gibi Sudan’ın bölgesel ortakları da darbeye karşı net bir tavır aldı. Öte yandan Güvenlik Konseyi toplantısı öncesi Rusya’nın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Dmitri Polyanski farklı tonda açıklamalarda bulundu. Polyanski, “Sudan’da gerçekleşene askeri bir darbe dememiz zor, dünyanın başka yerlerinde benzer durumlar yaşandığında kimi zaman rejim değişikliği deniyor. BM Güvenlik Konseyi’nin görevi bunun adını koymak değildir. Önemli olan şiddete karşı olmaktır ve Sudan’da barışçıl olmayan protesto eylemleri de yaşanıyor. Tüm taraflara şiddeti durdurma çağrısı yapmalıyız” ifadelerini kullandı.

Darbenin ardından ülkelerden gelen tepkiler arasında Türkiye Dışişleri’nin açıklaması da benzer şekilde düşük profilli olmasıyla dikkat çekiyordu. Kategorik olarak “darbe” karşıtlığıyla bilinen ve Sudan’la yakın ilişkileri olan AKP’nin Dışişleri adına “Haberleri endişeyle karşılıyoruz, tüm taraflarca Anayasal Bildiri kapsamındaki taahhütlere bağlı kalınması yönündeki güçlü beklentimizi vurguluyoruz” şeklinde bir tepki gösterilmişti.

İlk tepkileri genel eğilime aykırı görülen bir diğer ülke ise Mısır’dı. Mısır’da sosyal medya sayfaları, ana akım yayınlar ve Mısır istihbaratıyla bağlantısı bilinen bir kaynak, El Burhan ile ağız birliği içerisinde müdahalenin Sudan’ın siyasi gidişatında bir “düzeltme” olduğunu söylüyordu. Bazı yorumlarda, bunun Sudan’ın Mısır’la ihtilaflı olan Etiyopya’ya yakınlığı ile gerekçelendirdiği görülmekteydi. Genel olarak asker-sivil karşıtlığı açısından Mısır’da darbeyle gelmiş olan Sisi iktidarının Sudan’daki El Beşir’le aynı çizgideki Müslüman Kardeşlerle hesaplaşmasına rağmen kategorik olarak sivil özgürlüklerden taraf bir tutum almaması şaşırtıcı bulunmuyor.

Halk direnişi önemli

Sudan’da eski hükümet üyeleri ve kimi etkili bürokrat çevrelerden darbeye karşı sesler yükselirken sokaktaki halkın referans alındığı görülüyor. Görevden alınan hükümetin Dışişleri Bakanı Meryem Sadık El Mehdi, darbeye karşı olan halkın askerlere darbeye uymama çağrısı yaptıklarını, ordunun görevini ülke sınırları korumak ve ötesine geçmemek iken “gençliğin ve halkın devrimi korumakla görevli” olduğunu vurguluyor.

Öte yandan Sudan’ın Batı ülkelerinde ve Çin, Güney Afrika, Türkiye gibi ülkelerde bulunan 12 elçisinin “darbeye karşı halk direnişinin yanında olduklarını” ifade eden bir açıklamayı imzaladıkları basına yansıdı.

Darbe sonrası başkent Hartum’da paramiliter Hızlı Destek Güçleri ve askerler Genelkurmay Başkanlığı önüne gelmek isteyen kitleleri engelliyor. 2018’de başlayan devrim sürecinde askeriyenin inisiyatif alması üzerine halkın 2019’da Genelkurmay önündeki yaptığı ve ancak kanla bastırılabilen oturma eylemini tekrar etmesinden korktuğu anlaşılıyor. Kimilerine göre direnişçiler bu amaca ulaşamaz ise darbeyi durdurmaları zor.

Başkent Hartum’da çok sayıda ana ve tali yolun ateşe verilmiş lastiklerle kapatıldığı haberleri geliyor. Mahallelerde camilerden grev ve sivil itaatsizliğe destek çağrıları yapıldığı bildiriliyor. Darbeciler muhalif liderlere yönelik tutuklamalara devam ederken günlük ekonomik yaşamın normale dönmesini sağlamaya çalışıyorlar. Ancak sivil itaatsizlik çağrılarına özel ve kamu çalışanlarının uyması nedeniyle ekonomideki kilitlenme hali sürüyor.

Sudan Meslekler Birliği, tüm yolların barikatlarla tutulması, can kaybına yol açmamak için darbecilerle çatışmaktan kaçınılması çağrısında bulundu. Çağrıda, direniş komitelerinin mahallelerde yürüyüşler düzenlemeleri ve çalışanların greve çıkmaları istenirken temel tüketim ihtiyaçları ve sağlık hizmetleriyle ilgili mahalle dayanışması tesis edilmesi gerektiği vurgulandı. Hartum’daki mahalle komitelerinin Cumartesi günü milyonluk bir yürüyüşle tamamlanacak şekilde eylemleri tırmandırmayı planladığı bildirildi.

Hekimler Birliği daha önce “bir darbe olması halinde grev yapacakları” yönünde kamuoyunda vermiş oldukları söze istinaden iş bırakacaklarını açıkladılar. Darbeye karşı yapılan eylemlere destek veren meslek grupları arasında demiryolcular, elektronik bankacılık, mühendisler, öğretmenler var. 2B Opco petrol ve doğalgaz şirketi çalışanları ile Sudan Ulusal Petrol Şirketi Sudapet İşçileri Sendikası’nın tepkileri de haberlere yansıdı. Öte yandan geçen ay Doğu Sudan’da Port Sudan yolunu kapatan Beja kabilesinin eylemi darbe sonrasında sürüyor. Kabile liderleri hükümetin bölgeyle ilgili planı iptal olmadığı müddetçe eylemlerini sürdüreceklerini açıklayarak “Hartum’da ne olduğu bizi ilgilendirmiyor” mesajı verdiler.

 
36 saat çalıştığı bilgisini yalanladı
 
Meteoroloji'den çok sayıda il için sağanak uyarısı
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
36 saat çalıştığı bilgisini yalanladı
Bilim Kurulu toplantısı sonrasında açıklama yapan Sağlık Bakanı Fahrettin ...
Deprem bu gece yoklamayı Konya'ya yaptı
Konya'nın Tuzlukçu ilçesinde 4 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
TÜGVA'yı küçük düşürme ve iftira gerekçesiyle Halk Tv'ye ceza
Konuralp: RTÜK’ün “incinmiş” bir TÜGVA için gösterdiği hassasiyeti işsiz ...
 
Kılıçdaroğlu, Burak Elmas ile bir araya geldi
Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Galatasaray ...
13 sanığa zorla getirilme kararı
Boğaziçi Üniversitesi'ndeki eylemlere ilişkin 97 kişi hakkında açılan ...
e-Devlet kullanıcıları bağlantı sorunu ile karşı karşıya
e-Devlet uygulamasına giriş yapılamıyor.
 
Zorunlu eğitimin 5 yaşa indirilmesi planlanıyor
Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer, zorunlu eğitimin 5 yaşa indirilmesine ...
Erdoğan geri adım atıldığına dair çıkan haberlere tepki gösterdi
AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan, büyükelçi krizine dair 'Ben nasıl geri adım ...
Onur Akay'dan bir gazetecilik dersi daha
Erkan Özerman'la uzun yıllar çalıştığını iddia eden ve ismini vermek istemeyen ...
 
YAZARLAR
ÇOK OKUNANLAR
PUAN DURUMU
ÇOK YORUMLANANLAR
ARŞİV
Show TV Magazin
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri